Entrevista | CARLOS NUEVO CAL cronista oficial de viveiro e presidente do seminario de estudos terra de viveiro «A muller sempre traballou tanto ou máis que o home»

O historiador Carlos Nuevo (Viveiro, 1958) falou onte na cidade do Landro sobre a evolución do traballo feminino, unha charla que forma parte dos actos do Día da Muller do CIM viveirense, e da que deu algunhas pinceladas antes de dirixirse ao público, partindo dos matriarcados primitivos, aos que seguiron os patriarcados, logo os primeiros movementos feministas, etc...

-Nalgunhas cousas parece que se vai para atrás...

-En certas cousas involucionamos, pero para volver a recuperar dereitos. Na historia sempre hai etapas, períodos, tamén situacións negativas a nivel persoal, pero o máis positivo é que unha vez que toma conciencia do seu valor e dos seus dereitos, a muller consegue o dereito ao voto en Inglaterra, aínda que en España sería máis tarde, na Segunda República(...) A medida que a situación vai cambiando, forzada por ela, vai logrando equipararse tamén en dereitos laborais e de igualdades. É unha conquista dura e que hoxe non se conseguiu aínda totalmente.

-Nesta comarca, ¿que perfís tiñan antes as mulleres?

-Había tres tipos. Ata fai 40 ou 50 anos Galicia foi maioritariamente agraria e mariñeira(...) A labrega e mariñeira, con moita iniciativa propia, é a que se dedica a traballar na casa e as leiras, a coidar dos fillos, ir á auga, buscar leña ao monte... Cando a partir do século XVIII comeza o sistema fabril, como pequenas fábricas de salazón, empeza a aparecer a muller asalariada, que traballa nas conserveiras, pero seguen levando todo o da casa e o horto e tamén se dedica a vender peixe, sobre todo nos anos da fame(...) Fóra do mundo rural estaba o peso específico das vilas, coma Viveiro, Mondoñedo... que concentran as feiras e mercados onde se vende todo tipo de excedentes. É a muller labrega a que viña vender: leiteiras, panadeiras, froiteiras, rosquilleiras, lavandeiras, costureiras, etc... todas relacionadas co mundo rural. Tamén falo das criadas, solteiras e casadeiras que trataban de facer un diñeiro para despois casar ou se non casaban quedaban na casa do señor case de por vida(...) Outras son as son as da vila, de clase alta, as señoritas, que vivían de rendas en especie ou diñeiro cobradas aos caseiros ou levaban comercios abertos de ultramar. Na vila tamén había artesáns que traballaban o liño(...) Sempre a muller traballou tanto ou máis que o home.